• تاريخ: دوشنبه 30 ارديبهشت 1387

عدل الهی


مقدمه
عصر ما از نظر ديني و مذهبي  
نگاه به مطالب كتاب 
جبر و اختيار
مسئله عدل
حسن و قبح ذاتی
مستقلات عقليه
غرض و هدف در افعال خدا
مشخص شدن صفوف اهل كلام
عدل يا توحيد ؟ !
 درگيری اشاعره و معتزله
تأثير كلام اسلامی در فلسفه اسلامی
مكتب عقلی شيعی
طرح اصل عدل در حوزه فقه
جدال اهل حديث و اهل قياس
روش فقهی شيعی
اصل عدل در حوزه‏های اجتماعی و سياسی
سر منشأ اصلی طرح مسائل گوناگون عدل ، قرآن است
1. طرح بحث
عدل بشری و عدل الهی
 اصل عدل در رابطه با مالكيت علي الاطلاق خداوند
داستان ابوفراس و سيف الدوله حمدانی   
 عدل ، هدف نبوت و مبنای معاد

روشها و مشربها در مسأله عدل

عدل چيست ؟
الف . موزون بودن :
ب . معنی دوم عدل ، تساوی و نفی هرگونه تبعيض است
ج. رعايت حقوق افراد 
د . رعايت استحقاقها 
 كلامي از صدر المتألهين در باره عدل به مفهوم فلسفي
ايرادها و اشكالها
 چرا تبعيض وجود دارد؟
 فناها و نيستي‏ها براي چيست ؟ !
نقص‌ها و كاستي‌ها 
 آفات و بلا‌ها
ايراد بر اصل عنايت الهي و هدفداري در خلقت 
 مسأله خير و شر يا دو گانگي در هستي
" عدل " از اصول دين
 علت همگاني شدن مسئله عدل
عدل و حكمت
ثنويت
تقسيم پديده‏هاي جهان به نيك و بد
بحثي در باره زرتشت و اوستا 
 تأثير قاطع اسلام در ريشه كن كردن ثنويت از انديشه ايراني
بحثي در باره يكي از اشعار حافظ و انديشه او 
شيطان
آيا شيطان اسلام مرادف است با ديو يا اهريمن زرتشتي
بدبينی فلسفی
 تأثير ايمان در آرامش روان
 گفتار ويليام جيمز در باره فلاسفه بدبين
 سخني از نيچه

 ابوالعلاء و خيام
پوچي گرائي تقليدي در ميان برخي ايرانيان معاصر

 حكماي خوش بين
اشعاري از مولوي 
 داستان مرگ فرزند ابوطلحه
 سخن ويليام جيمز در فرق مذهب و اخلاق محض
ناز يا اعتراض ؟
 چند بيت از خيام
 چند بيت از ناصر خسرو
2. حل مشكل
نگاهي به فلسفه اسلامی
راهها و مسلكها
 راههاي اهل تعبد ، اشاعره ، معتزله و حكماي الهي
بخش سوم: تبعيض ها
 پاسخ اجمالي به اشكال تبعيضها
 اشكالي كه بر اين پاسخ اجمالي مي‏توان وارد كرد
 آيا در مورد خداوند ، مصلحت و حكمت معني ندارد ؟ !
پاسخ تفصيلي به اشكال تبعيضها 
آيا نظام هستي ، نظام ذاتي است يا قرار دادي ؟ 
خاطره‏ای خوش و جاويد
تفاوت نه تبعيض
 فرق تفاوت با تبعيض
راز تفاوتها
نظام طولی در جهان هستي
 
زبان مخصوص قرآن درباره نظام هستي
دليل عقلي بر نظام طولي
نظام عرضی
 اصل پيوستگي حوادث و يا انداموارگي جهان
 نظريه وجوب بالقياس و امكان بالقياس در فلسفه الهي
قرآن و  سنت الهی
قانون چيست ؟
آيا قوانين آفرينش ، استثناء پذير است ؟
 آيا معجزه ، نوعي استثناء در قانون خلقت است ؟
دعا و صدقه چطور ؟
آيا از قضاي الهي مي‏توان فرار كرد ؟ 
قضا و قدر و مسئله جبر
رباعي منصوب به خيام
خلاصه بحث در اين بخش
بخش چهارم: شرور
بحثی در سه جهت
سبك و روش ما
مسأله دوگانگی هستی
شر ، عدمی است
خوبيها و بديها آميخته به يكديگرند 
شر ، نسبی است
وجود في نفسه اشياء وجود حقيقي است و وجود لغيره آنها وجود اعتباري‏ است
شر ، مخلوق بالعرض است
شرور از نظر اصل عدل
بخش پنجم : فوائد شرور
 لزوم بحث در دو جهت
 مسأله تفكيك خيرات و شرور از يكديگر
 جهان يك واحد تجزيه ناپذير است
نظام كل
 ضرورت اختلاف اجزاء در يك دستگاه
زشتی ، نمايانگر زيبايی است
خيال‌هاي خام 
اجتماع يا فرد ؟
تفاوت ظرفيتها
 جمله معروف بوعلي در باره اينكه " وجود " مجعول است نه " ماهيت‏"
تعبير و تمثيل لطيف قرآن در اين زمينه
مصائب ، مادر خوشبختيها
 سخني از هگل در باره نقش مثبت شرور در تكامل
 از نظر قرآن ، با هر سختي‏يي ، سستي يي است
 نگاهي اجمالي به مضامين سوره انشراح
 سخني از علي عليه السلام در باره آثار سختيها و شدائد
بلا برای اولياء
اثر تربيتی بلايا
 اشعاري از سعدي و مولوي و علي بن الجهم
رضاء به قضاي الهي
بلا و نعمت ، نسبی است
 داستان مردي در عهد شعيب پيغمبر كه فكر مي‏كرد از عقوبت معاف است
 نظريه روسو در باره تربيت كودك كه بايد توأم با چشيدن رنج و سختي‏ باشد
 چرا امثال صادق هدايت به هستي و زندگي بدبين اند ؟
جهان طبيعت ، مجموعه اضداد
 نظريه فلاسفه اسلامي در باره تضادها
 سقراط و مسأله تضاد
 مولوي و مسأله تضاد
نظريه ابن خلدون در باره تضاد 
نقش تضاد در ديالكتيك هگل 
مبناي فلسفي اصل تضاد
خلاصه و نتيجه كلي اين بخش
تفاوتهاي ميان معناي حكيم بودن خداوند با حكيم بودن انسان
بخش ششم: مرگ و ميرها
پديده مرگ
خيام و مسأله مرگ
نگرانی از مرگ
 معني غربت انسان در اين جهان از نظر اهل عرفان
مرگ ، نسبی است نه مطلق
دنيا ، رحم جان
دنيا ، مدرسه انسان
 سخني از علي عليه السلام و شعر عطار در توضيح آن
بخش هفتم: مجازاتهای اخروی
جزای عمل
مسأله تناسب جرم و جريمه 
تفاوتهاي جهان دنيا و جهان آخرت
1. ثبات و تغيير :
2. زندگی خالص و ناخالص :
3. كشت و درو :
4. سرنوشت اختصاصی و مشترك :
ارتباط دو جهان
سه نوع كيفر
تنبيه و عبرت (رابطه قرا‌ردادي جرم و جريمه)
مكافات دنيوی ( رابطه علي و معلولي جرم و جريمه )
عذاب اخروی
 روايت قيس بن عاصم
يادی از استاد
كوتاه سخن
اشعاري از مولوي و سعدي 
بخش هشتم: شفاعت
ايراد و اشكال
ضعف قانون
 قرآن ، عوامل سه گانه پول ، پارتي و زور را در دستگاه الهي نفي مي‏كند
 داستان علي عليه السلام و ابن عباس
 داستان عمر و پسر عمرو عاص
اقسام شفاعت
نقض قانون
امام حسين براي تقويت قوانين اسلام شهيد شد نه براي تضعيف آن
حفظ قانون
دو نوع شفاعت
شفاعت رهبري
شفاعت مغفرت
جاذبه رحمت يا تقدم رحمت بر غضب
اصل تطهير
اصل سلامت و تعادل و تقدم آن بر بيماري و بي اعتدالي
رحمت عام الهي
رابطه مغفرت و شفاعت
 مغفرت الهي مانند هر فعل ديگر از افعال الهي نظام خاص دارد
 انسان و ولايت كليه الهي
شرايط شفاعت (توحيد)
شفاعت از آن خدا است
 فرق اساسي شفاعت حق با شفاعت باطل
 اشاره به سخني از صدر المتألهين در باب شفاعت
توحيد و توسلات
پاسخ ايرادها
بخش نهم: عمل خير از غير مسلمان
طرح بحث
1 جنبه كلی بحث
 داستان ام علاء در مرگ عثمان بن مظعون
2 دينی جز اسلام پذيرفته نيست
تفكر خاص امثال " جبران خليل جبران " و " جرج جرداق " درباره‏ آزادي و تساوي اديان
عمل صالح منهای ايمان
دو طرز تفكر  افراطي و تفريطي
منطق سوم
نظريه روشنفكر مابها
1. دليل عقلی :
2.  دليل نقلی :
نظريه مقدسان سختگير
1. دليل عقلی :
2. دليل نقلی :
ارزش ايمان
مؤاخذه بر كفر
مراتب تسليم
تسليم تن 
تسليم فكر 
تسليم روح 
 شيطان فاقد كدام تسليم بود ؟
اسلام واقعی و اسلام منطقه‏ای
 آيا كساني مانند دكارت را مي‏توان كافر شمرد ؟
اخلاص ، شرط قبول اعمال
 هر عملي دو بعد دارد ، بعد تاريخي و اجتماعي ، و ديگر بعد الهي وملكوتي
 ارزش نيت از نظر اسلام
 نقد نظريه كساني كه براي فكر و نيت صرفا ارزش مقدمي قائلند
حسن فعلي و حسن فاعلي 
سخنان رسول اكرم درباره نقش نيت 
كيفيت يا كميت ؟
 آيا حاتم بخشي علي عليه‏السلام ارزش كيفي داشت يا كمي ؟
 ايثار علي عليه السلام و خاندانش فقير و يتيم و اسير را بر خويشتن و نزول سوره " هل اتي "
 سهم زبيده زن هارون از جاري ساختن نهر طائف به مكه
داستان بهلول و مسجد
ايمان به خدا و آخرت
نقش ايمان به نبوت و امامت در بعد ملكوتي اعمال
آفت زدگی
آفت زدگي اختصاص به اعمال كفار ندارد
 آفت منت گذاري
 آفت حسد
 آفت جحود و ستيزه گري
 داستان مرحوم سيد حسين كوه كمري و شيخ مرتضي انصاري
آفت بي تفاوتي در دفاع از حق
آفت عجب و رياي بعد از عمل 
زير صفر
قاصران و مستضعفان
زاويه ديد حكمای اسلام
نظر بوعلي 
نظر صدر‌المتألهين 
 اشعاري از مرحوم آقا محمد رضا حكيم قمشه‏اي
گناهان مسلمان
آيا گناهان شيعيان بخشيده شده است ؟ !  
 حديث " حب علي حسنة لا تضر معها سيئة "
 مخالفت شديد ائمه اطهار با انديشه بي‏بند و باري در شيعه
روايات وارده در اين باب 
شرايط تكوينی و شرايط قراردادی
خلاصه و نتيجه
   
Copyright © 2009 The AhlulBayt World Assembly. All right reserved.